Kurkuma za dugoročno zdravlje

Kurkuma se vjekovima koristi u tradicionalnoj medicini, a sada je u savremenoj nauci prepoznata kao jedan od najmoćnijih prirodnih agenasa u lečenju hronične upale. Glavna bioaktivna jedinjenja odgovorna za njenu terapeutsku ulogu su određeni kurkuminoidi, posebno kurkumin. Hronična upala je uporni imuni odgovor koji je uzrok razvoja i progresije mnogih zdravstvenih stanja kao što su artritis, kardiovaskularne bolesti, dijabetes tipa 2, inflamatorna bolest crijeva, metabolički sindrom, pa čak i neurodegenerativne bolesti poput Alchajmerove bolesti. Za razliku od akutne upale, koja igra zaštitnu ulogu kod povreda ili infekcije, hronična inflamcija može vremenom izazvati tiho oštećenje tkiva i organa, što dovodi do disfunkcije i bolesti. Iz tog razloga, antiinflamatorne strategije, posebno one koje koriste prirodne agense i one koje su bezbjedne, poput suplementacije kurkumom, postaju sve važnije, ne samo u preventivnim praksama već i u dugoročnom očuvanju zdravlja.

Većina istraživanja kurkuminoida bila je sa kurkuminom, koji pokazuje njegove koristi putem višestrukih bioloških puteva. Ovo je i snažan antioksidans i modulator inflamatornog odgovora organizma. Kurkumin ima sposobnost da inhibira aktivaciju NF-kB, centralnog molekula u kaskadi upale koji luči proinflamatorne citokine kao što su TNF-a, IL-1b i IL-6. Kurkumin suzbija ove citokine, što smanjuje signalne procese koji dovode do dugotrajne upale. Kurkumin dodatno smanjuje aktivnosti enzima poput COX-2 i LOX, odgovornih za formiranje prostaglandina i leukotriena. Pored svog antiinflamatornog dejstva, kurkumin deluje kao snažan hvatač slobodnih radikala, reaktivnih molekula koji izazivaju oksidativna oštećenja i na ćelijskom i na tkivnom nivou. Ova antioksidativna sposobnost predstavlja dodatnu zaštitu od hroničnih bolesti utemeljenih u oksidativnom stresu i upali, nudeći tako dvostruki mehanizam odbrane koji će biti i preventivan.

Uprkos ovim moćnim svojstvima, jedan od glavnih nedostataka kurkumina je njegova slaba apsorpcija. U svom prirodnom obliku, kurkumin se neadekvatno apsorbuje kroz crijevni zid, podleže brzom metabolizmu prvog prolaza kroz jetru i brzo se eliminiše iz tijela. Kao rezultat toga, samo mala količina onoga što je unijeto dospjeva u krvotok u aktivnom obliku i tako ispoljava svoj terapeutski efekat. Izazov loše apsorpcije naveo je istraživače da istraže načine za poboljšanje apsorpcije kurkumina, a jedna od najefikasnijih pronađenih metoda je dodavanje piperina, alkaloida dobijenog iz crnog bibera, kurkuminu. Piperin deluje tako što suzbija nekoliko metaboličkih enzima poput UDP-glukuronoziltransferaze koji obično razgrađuju kurkumin i u jetri i u crijevima. Na ovaj način smanjuje metabolizam kurkumina i omogućava da značajnija koncentracija ostane dostupna za apsorpciju. U raznim studijama, kombinacija kurkumina sa piperinom rezultirala je povećanjem biodostupnosti kurkumina do 2000%, značajno povećavajući antiinflamatorne i antioksidativne efekte. Ovaj sinergijski odnos između kurkumina i piperina učinio je suplementaciju kurkumom jednom od najefikasnijih prirodnih strategija za borbu protiv hronične inflamacije. Redovan unos formulacija kurkume i piperina povezan je sa poboljšanom fleksibilnošću zglobova i smanjenim bolom kod osteoartritisa i reumatoidnog artritisa, boljom kardiovaskularnom funkcijom zbog manjeg oksidativnog oštećenja i upale u krvnim sudovima i zaštitom neurona u mozgu od inflamatornog stresa. Ovo može vrjemenom poboljšati kognitivne funkcije. Pošto utiče i na metaboličke i na imunološke puteve, bez jakih neželjenih efekata koji se često viđaju kod farmaceutskih antiinflamatornih lekova, smatra se bezbjednom, holističkom opcijom za dugoročno zdravlje!